سلولهای بنیادی ،مهندسی بافت
صفحه نخست   ::   آرشیو  ::   تماس با من   
 
سلولهاي بنيادي بالغين (Adult Stem cell)

سلولهاي بنيادي بالغين (Adult Stem cell)

همانطور كه در بحثهاي قبلي برايتان  گفتم سلولهاي بنيادي به دسته هاي زير تقسيم ميشدند:

1.سلولهاي بنيادي جنيني(embryonic stem cell)

2.سلولهاي بنيادي بالغين(adult stem cell)

3.سلولهاي بنيادي خارج روياني(extra embryonic stem cell)

4.سلولهاي بنيادي كارسينوما(carcinoma stem cell)

5.سلولهاي بنيادي ژرمينال اوليه(primordial germ stem cell)

كم كم از بحث سلولهاي بنيادي جنيني خارج ميشويم من خود نيز علاقه زيادي به سلولهاي بنيادي جنيني ندارم صرف نظر از مسائل اخلاقي در مورد سلولهاي بنيادي جنيني از نظر كلينيكال من اين سلولها را مناسب پيوند براي بيماريهاي مختلف نميدانم و قتي سلولهاي بنيادي بهتري با قابليت دسترسي و پتانسيل هاي بيشتري در بدن وجود دارد چرا دنبال نخود سياه باشيم.خداوند بزرگ آن دانشمند بي نظير سلولهاي بنيادي جنيني را براي تشكيل ارگانهاي بدن مثل كليه قلب روده كبد و......... غيره به وجود اورده است و شگفت انگيز تر اينكه آن بزرگ جاويدان براي ترميم ارگانهاي بدن سلولهاي بنيادي بالغين را ساخته است از امروز در مورد اين سلولها و انواع مختلف آن مشخصات پتانسيلها و ساير خصوصيات آن برايتان بيشتر خواهم گفت و برايتان خواهم گفت كه علت  علاقه من به اين نوع از سلولهاي بنيادي چيست.

مشخصات سلولهاي بنيادي بالغين

1.اين سلولها در دوره طولاني مدتي از زمان قادر هستند كه سلولهاي مشابهي مثل خود را به وجود آورند بدون اينكه پير شوند خاصيتي كه به عنوان long term self renewal  شناخته ميشود. بعدا در مورد aging  يا پير شدن سلولهاي بنيادي صحبت خواهيم كرد

2.انها ميتوانند به يك سلول بالغ داراي خصوصيات مورفولوژيكي و فيزيولوژيكي خاص خود تبدبل شوند

3.اين سلولها قبل از اينكه به طور كامل متمايز شوند به يك سلول بينابيني تبديل ميشوند كه به اين سلول بينابيني precursor or progenitor cell ميگويند

4.مقدار سلولهاي بنيادي بالغين نسبت به سلولهاي بنيادي جنيني  بسيار كمتر ميباشد مثلا تنها يك در 10000 سلول در مغز استخان سلول بنيادي خونساز ميباشد .البته سلولهاي بنيادي ديگر در مغز استخوان كه در مباحث بعدي توضيح خواهم داد داراي فراواني بيشتري ميباشند

.ليستي از بافتهاييكه كه در بدن داراي سلولهاي بنيادي بالغين ميباشند بدين شرح ميباشد

1.مغز استخوان(bone marrow)

2.گردش خون محيطي (peripheral blood)

3.مغز (brain)

4.طناب نخاعي(spinal cord)

5.پولپ دندان(dental pulp)

6.عروق خوني(blood vessels)

7.عضله اسكلتي(skeletal muscle)

8.پوست(skin)

9.قرنيه(cornea)

10.شبكيه(retina)

11.پانكراسpancreas))

12.كبد(liver)

13.دستكاه گوارش (digestive system)

درمو رد بيشتر اين سلولها و كاربرد هاي كلنيكي اين سلولها بيشتر صحبت خواهيم كرد

Adult stem cell plasticity

پلاستيسيتي سلولهاي بنيادي يعني چي؟ قبل از اينكه در مورد پلاستيسيتي سلولهاي بنيادي بالغين صحبت كنم لازم ميدانم در مورد تشكيل بافتهاي اندودرم مزودرم و اكتودرم بعد از تشكيل بلاستوسيت برايتان تو ضيح دهم

پس بنابر اين به رويدادهاييكه در هفته دوم از رشد جنين اتفاق ميافتد ميپردازيم در روز هشتم رشد  قسمتي از بلاستوسيت در گستر ه اندومتر جا گرفته است  توده سلولي دروني يا امبريوبلاست در همين زمان به الف. اپيبلاست و ب. هيپوبلاست تمايز ميابد.  و اين دو با هم قرص ژرمينال دو لايه اي را تشكيل ميدهند  سلولهاي اپيبلاست به سلولهاي امنيوبلاست ادامه يافته  و به اتفاق حفره جديدي به نام حفره امنيون را احاطه مينمايند سلولهاي هيپوبلاست به پرده اگزوسلومي ادامه يافته  و با يك ديگر كيسه زرده اوليه را احاطه ميكنند  اين خلا صه اي از اتفاقان هفته دوم رشد جنيني است. براي كسب اطلاعات بيشتر ميتوانيد به كتاب جنين شناسي لانگمن  مراجعه نماييد

رنگ ابی اپیبلاست

رنگ زرد هیپوبلاست

در هفته سوم از رشد جنين مهمترين اتفاقي كه ميافتد  گاسترولاسيون ميباشد كه هر سه لايه زاياي جنيني اكتودرم مزودرم و اندودرم در رويان شكل ميگيرد. اين فرايند با پيدايش شيار اوليه يا گره اوليه(گره هنسن) كه در انتهاي سري شيار به وجود ميايد  اغاز ميگردد در ناحيه گره و شيار اوليه سلولهاي اپيبلاست براي ايجاد دو لايه سلول جديد يعني اندودرم و مزودرم به سمت داخل مهاجرت كرده  از اين رو اپيبلاست هر سه لايه زاياي جنيني را به وجود مياورد .به طو ركلي اين سه لايه بافتهاي زير را در بدن به وجود مياورند

 

آكتودرم:

1.       دستگاه عصبي مركزي

2.     دستگاه عصبي محيطي 

3.   بافت پوششي حسي گوش بيني و چشم 

4.   اپيدرم از جمله مو و ناخن 

5.    غده پستان ميناي دندان غده هيپوفيز 

مزودرم:

1.بافتهاي پشتيبان مانند بافت پيوندي . غضروف . استخوان

2.ماهيچه هاي مخطط و صاف

3.سلولهاي لنفاوي خوني و ديواره قلب ر گهاي خوني و لنفاوي

4.كليه ها غدد جنسي و مجاري مربوط به انها

5.طحال قسمت قشري غده فوق كليه

آندودرم:

1.       دستگاه گوارش

2.      پوشش اپيتليال مجراي تنفسي 

3.   پارانشيم تيروييد. پاراتيروييد. كبد. لوزالمهده 

4.   لوزه هاو تيموس 

5.    پوشش اپيتليالي مثانه و پيشابراه 

6.    پوششش اپيتليالي صندوق صماخي و مجراي شنوايي 

 

 

حالا با منشا جنيني بافتهاي مختلف بدن اشنا شديد . بر ميگرديم به بحث پلاستيسيتي اين بحث به اين نكته اشاره دارد كه يك سلول بنيادي بامنشا جنيني مشخص ميتواند به سلولي  با منشا جنيني ديگري يا همان منشا تمايز يابد براي مثال تحقيقات نشان داده است كه سلولهاي بنيادي خونساز با منشا مزودرمي ميتوانند به سلول عضله اسكلتي با منشا مزودرمي و سلول عصبي با منشا اكتودرمي تمايز يابند

 

 


پيام هاي ديگران () | پنجشنبه ۱۳۸٥/٧/٢٧ - سلولهای بنیادی |لینک به نوشته